Guy Cassiers maakt theater van Musils meesterwerk

Recensies

• De Man Zonder Eigenschappen, Toneelhuis, De Standaard, recensie, 14-06-2010

  Download

• De Man Zonder Eigenschappen, Toneelhuis, De Volkskrant, interview, 17-09-2010

  Download

Reacties van bezoekers

• Fredrik Radema

  Het boek niet gelezen, afgeschrikt door omvang en roep van onleesbaarheid. Eigenlijk heb ik hiermee al aangegeven dat ik ook een man zonder (specifieke) kwaliteiten ben. De volstrekt nietszeggende titel in het Nederlands heeft ook niet geholpen, een man zonder kenmerken, dat bestaat niet, een titel als “De man die er niet toe deed” zou meer te denken hebben gegeven. Samen met het jaar van situering, 1913, wordt het intrigerend. Zelf een jaar na het overlijden van Musil geboren, heb ik inmiddels een leeftijd bereikt waarop er steeds meer vragen komen over het hoe, wat en waarom van de 1e wereldoorlog. Al die mensen die er toen toe deden hebben toen samen bewerkstelligd dat bestaande instituties en verbanden van het oude Europa van de aardbodem werden geveegd, danwel onherkenbaar veranderden. Ik kon mij heel goed met de persoon Ulrich identificeren: je staat er bij en kijkt naar al dat wensdenken om je heen, je weet dat het wensdenken is en je weet dat je niets kunt veranderen dat er echt toe doet. De voorstelling won vooral na de pauze aan kracht toen Cassiers weer meer op van hem bekende wijzen ging spelen met visuele effecten. De geluidstechniek was weer voortreffelijk, ook in de zachte passages, ook op het 1e balkon waar ik zat. Het toeval wilde dat ik een dag later weer bij een schouwburgvoorstelling zat, waar ik mocht “genieten” van musici en zangeressen die zichzelf overschreeuwden, mede door de veel te ver opengedraaide volumeknoppen van de daardoor uitermate irritante versterkers. Zou het te vaak bijgewoond hebben van te ver open gedraaide volumeknoppen een verklaring kunnen zijn voor ervaren onverstaanbaarheid?
  
  

• Raymond Colling

  De eerste helft van de voorstelling vanaf het 2e balkon gezien en inderdaad, helaas, heel vaak halve of hele zinnen niet kunnen verstaan, ondanks versterking. Na de pauze "verhuisd" naar het 1e balkon en genoten van de vondsten in toneelbeeld, muziek en spel. Wat een genot! En wat een briljante bewerking van deze tamelijk oeverloze onvoltooide roman! De eenzame slotmonoloog van Ulrich was huiveringwekkend. Ik verheug me op deel II, maar dan zeker op de 1e rang...
  
  

• jan hanekroot

  tweemaal (ook in eindhoven) van deze unieke voorstelling genoten. merwaardig dat de eerste scene ook tweemaal moeilijk verstaanbaar was. Daarna viel me juist op hoe de prachtige stemmen en vlaamse klanken alsmede de tekstbehandeling tot hun recht kwamen onder invloed van de perfecte geluidsversterking. Zo werd spreektoneel muziek.
  
  

• harmjan snijder

  generaal stumm moet liever niet een parodie op van kootens vieze man doen, wat is vlaams toch een heerlijk dialect, maar misschien zou boventiteling niet gek zijn, na twee opera's in gewone cq designkleding genoten van deze bijna-realistische kostuums, prachtige muziek ook, dit moeten we niet een toneelvoorstelling noemen, maar bijvoorbeeld literaire opera? applaus (5 miuten, wij moesten vlug naar de trein)
  
  

• carolien

  Prachtige voorstelling in beeld en taal. Mooie tijdlijn naar het heden en goed gespeeld. Ik kijk uit naar deel 2.
  
  

• Eve Ahrens

  Helder gesproken, zelfs bij "fluistermomenten" nog verstaanbaar. Uistekend gespeeld, een prachtige inscenering vol verrassende momenten en in de geest van Musil op toneel gezet - ik verheug me nu al op deel II !
  
  

• Josien Hofs

  Prachtig stuk zowel visueel als tekst. Ook mooie verbindingen gemaakt met onze tijd zonder het geheel geweld aan te doen. Verheug me op deel II!
  
  

• Albert Thijink

  Inderdaad, eerst slecht verstaanbaar. Sterke concentratie is sowieso noodzakelijk. Na de pauze wint het stuk aan kracht vooral door de toneelmatige vondsten. Ik zie het als een half-absurdistisch stuk, dat waarschijnlijk Musils bedoelingen dicht benadert, maar daarmee nog niet een briljant toneelstuk is geworden.
  
  

• Leny Vos

  Voor het eerst van mijn leven ben ik in de pauze weggegaan. Het was een prachtig toneelbeeld, maar het was absoluut niet te verstaan . De allereerste scene was totaal onverstaanbaar en met name van de hoofdrolspeler heb ik nauwelijks iets meegekregen. Bij een "tekststuk" is dat wel heel erg triest. Ik had me er veel van voorgesteld, maar zal de volgende voorstellingen maar liever thuisblijven. Helaas!!!
  
  

• Leny Vos

  Voor het eerst van mijn leven ben ik in de pauze weggegaan. Het was een prachtig toneelbeeld, maar het was absoluut niet te verstaan . De allereerste scene was totaal onverstaanbaar en met name van de hoofdrolspeler heb ik nauwelijks iets meegekregen. Bij een "tekststuk" is dat wel heel erg triest. Ik had me er veel van voorgesteld, maar zal de volgende voorstellingen maar liever thuisblijven. Helaas!!!
  
  

• Rijk van Kooij

  Uitstekend gespeeld. Matig verstaanbaar, zeker in het begin. Een goede interpretatie van Musil. Ik verheug mij op nr II
  
  

• carola prins

  Jammer, zeer slecht verstaanbaar op het eerste balkon, daardoor niet goed te volgen.
  
  

• Marjan van Oostendorp

  Het was voor een groot deel onverstaanbaar,dus zijn wij in de pauze weggegaan.
  
  

• Hugo Verbrugh

  NRC Handelsblad 6 mei 1987 In Oostenrijk wordt Waldheim wel ,,ein Mann ohne Eigenschaften” genoemd, aldus Chris van Esterik in deze pagina in NRC Handelsblad van 28 april. Met deze kwalificatie verwijst men naar ,,het klassieke boek van zijn landgenoot Robert Musil over een man die het, opportunisme tot een levenslang principe verhief’. Met deze kwalificatie is dan tevens een nieuwe dimensie toegevoegd aan het schandaal-Waldheim, want hiermee gooien de Oostenrijkers na de luguber-neurotische verdringing van hun politieke verleden ook hun literaire erfenis op de schroothoop. Musil’s ,,Mann ohne Eigenschaften” verbeeldt de mythe van het ware Oostenrijk: groots en vervuld van diepe wijsheid; tragisch en van meet af aan gedoemd tot mislukken, maar des-, ondanks nog steeds een potentiële inspiratiebron voor de toekomst van Europa. Wie Waldheim een ,,Mann ohne Eigenschaften” noemt, vergelijkt de patjepeeërs die Heineken en Doderer ontvoerden met Odysseus. Een dergelijk affront eist een weerwoord. De roman van Musil speelt in 1913 in het ,,kaiserlich (und) königliche” Oostenrijk-Hongarije aangeduid als Kakanië. De hoofdpersoon, Ulrich, is een jongmens uit de betere burgerkringen. Als pupil van de militaire academie relativeert hij in een opstel zowel de vaderlandsliefde als de absoluutheid van God, wat hem in ernstige moeilijkheden brengt met zijn opvoeders. Drie pogingen tot een carrière — officier, ingenieur en wiskundige — mislukken vervolgens ook; niet omdat hij niet goed genoeg zou zijn, integendeel, hij is in alle vakken briljant, maar om heel andere redenen. Hij loopt domweg vast in het onleefbare milieu van simplistisch positivisme, hypocriet machtsdenken en zelfgenoegzaam vooruitgangsgeloof van de jaren voor 1914. ,,Soms (is) het hem te moede, alsof hij geboren was met talenten, waarvoor tegenwoordig geen doel bestaat” en hij besluit een jaar ,,verlof van het leven” te nemen. Dan komt hij in contact met enkele rijke, adellijke heren die achter de schermen een grote ,,Oostenrijk-manifestatie” voorbereiden. Die moet in 1918 plaatsvinden en is vooral bedoeld om de wereld te laten zien hoeveel beter Oostenrijk is dan de aartsrivaal Pruisen, waar het in 1918 toevallig ook feest zal zijn. Ulrich wordt een soort assistent-manager van het comité van voorbereiding van de ,,Parallel-Aktion” en wordt ingewijd in de geheimen van de hogere Weense kringen. Na een paar honderd bladzijden loopt de Parallelaktion net zo hopeloos v